fokkersvergadering 28/04/18

De meeste fokkers fokken om goed te presteren in de showring of sport. Vooral shows en dus kampioenstitels worden gebruikt als excuus om te fokken met inteelt. Onderzoek wijst uit dat amper 1% van de raspopulatie op show gaat (onderzoek in alle in 2016 geboren pups). Toch blijft men fokken voor die 1% in plaats van de overige 99%. Het is dus tijd voor een mentaliteitsverandering bij de fokkers én pupkopers. Dit zal tijd in beslag nemen, doch stelt de KMSH zich bereid om mee te evolueren en om het ons als fokker gemakkelijker te maken om die genetische diversiteit te handhaven. Daarover later meer.

Ik ga eerst een paar (misschien eerder saaie) feiten opnoemen en dit om klaarheid te scheppen rond de onduidelijkheden en speculaties die daarover bestaan.

De Europese Wetgeving: Rabiës vaccinatie die nu wordt opgelegd (en waardoor men de pup pas kan importeren op 15 weken) is een Europese opgelegde wet. België heeft deze maatregel opgelegd gekregen, net zoals alle andere Europese landen. De dierenarts die merkt dat een hond voor die leeftijd is geïmporteerd en dus langskomt voor de rabiës vaccinatie heeft meldingsplicht. Het is nog maar de vraag of de dierenarts de keurige stamboomfokker zal melden aan de overheid als zijnde “illegale importeur”… De overheid is zich bewust van het probleem dat dit met zich meebrengt, en evenzeer bewust van het feit dat vele dierenartsen die meldingsplicht niet uitvoeren.

Op Belgisch niveau: De Vlaamse Fokkerijcommissie vzw is ondertussen erkend door de overheid. Zij werken samen met de bevoegde minister en diensten om het zeer bekend Ministerieel Besluit die de huidige rasfiches bevat te herwerken. Dit hopen ze te doen tegen het eind van dit jaar. Ondertussen wordt ook op vlak van Dierenwelzijn niet stilgezeten. Het K.B. va 27.04.2007 wordt evenzeer herwerkt (dat is dat ander fameus wettekst die uitlegt hoe je mag fokken). Ik som nog even voor de duidelijkheid wat er nu in zit en welk onderscheid er wordt gemaakt: 

Occasionele fokker - 2 nesten maximaal per kalenderjaar op 1 adres (niet per naam, per adres) - Geen erkenning nodig - Mag geen reclame maken op advertenties en eigen site (wel op de site van de KMSH)

Hobby fokker - 10 nesten maximaal per kalenderjaar op 1 adres - Erkenning nodig - Mag adverteren op sites - Verkoop is wel enkel van eigen gefokte honden - Geeft geen garantiecertificaat

Professionele fokker - Meer dan 10 nesten per jaar - Erkenning nodig - Mag adverteren op sites - Verkoop enkel van eigen gefokte honden - Geeft garantiecertificaat

Kweker - Meer dan 10 nesten per jaar - Erkenning nodig - Mag adverteren - Aan en verkoop van honden - Geeft garantiecertificaat

 

De KMSH zal zich de komende jaren inzetten voor een ander fokbeleid, die er hopelijk voor zal zorgen om bepaalde aandoeningen te verdringen of zelfs hopelijk te doen verdwijnen binnenin een ras.

Elke hond die uit de populatie verwijderd wordt, brengt schade toe aan de diversiteit van de populatie Er zijn diverse redenen waarom er niet met een hond gefokt wordt, denk aan: leider op een aandoening, slecht resultaat op show (reu wordt niet gebruikt),…

Deze mentaliteit moet wijzigen en men moet gaan beginnen beseffen dat we iedere hond moeten overwegen om de genetische diversiteit te vergroten. Natuurlijk betekent dit een complete tegenstrijdigheid. De KMSH verwacht van ons als fokker dat we testen, en dat die testen uiteraard goed zijn, maar dat we ook de genetische diversiteit verhogen.

Ik overloop hoe ze deze tegenstrijdigheid willen aanpakken (op (lange) termijn):

1. Genetische aandoening terugdringen (testen en onderzoeken) De fameuze rasfiches. De 21 online geplaatste rasfiches staan vastgesteld door Ministerieel Besluit. Er werd aan alle rasverenigingen gevraagd om feedback te geven over deze rasfiches of om de toekomstige rasfiches van hun ras mee helpen opstellen/verbeteren. Er werd heel wat feedback gegeven van de rasverenigingen uit, spijtig evenwel te moeten horen dat sommige rasverenigingen zelfs de moeite niet hebben gedaan om te antwoorden. De KMSH heeft ook sommige rasfiches online gezet, waar ook fokkers en dierenartsen hun feedback/commentaar/suggesties mochten doorgeven. Opnieuw merkt de KMSH dat er daar zeer massaal op werd gereageerd, en dat ze alleen maar positief daarover kunnen zijn. Men moet vooral onthouden van de rasfiches dat deze in het leven zijn geroepen niet om een hond te elimineren, maar net om een juiste combinatie te maken.

2. Fokwaarden voor rassen met HD Deze fokwaarden zijn in samenwerking met de KU Leuven & Vlaamse Overheid. Deze fokwaarden worden berekend aan de hand van een – blijkbaar zeer complexe en vooral dure – computerprogramma. Wij als fokker zullen geconfronteerd worden met een cijfer (= fokwaarde) van onze hond. Deze fokwaarden zal je kunnen terugvinden op je KMSH portaal (wie nog niet met het portaal werkt, ik kan het enkel maar aanraden, de KMSH gaat hierop zeer hard inspelen naar de toekomst toe). 

3. Verlagen van de inteelt Om de inteeltpercentage te kennen van je nest, zal je – ook weer via het portaal – deze percentage op voorhand kunnen bekijken aan de hand van een nieuw ontwikkelde tool. Vader en moeder selecteren zal ervoor zorgen dat je kan zien hoeveel inteeltpercentage op 6 à 7 generaties het nestje heeft. Wil je een buitenlandse reu gebruiken of overweeg je het? Ook hier hebben ze aan gedacht! Je zal zelf de reu kunnen invoeren in de database, die dan tijdelijk zal worden opgeslagen, om na te kijken wat het inteeltpercentage is.

4. Opvolgen verwantschap Dit is iets nieuws. De verwantschapsindex zal eveneens worden meegedeeld in die tool waarbij je het inteeltpercentage zal hebben. Deze beide punten (3&4) zullen de toekomst van onze rashonden en hun populatie bepalen. De KMSH beseft dat jarenlang beide factoren zijn verwaarloosd, om zekerheid te hebben van een bepaalde “type” hond. Fokkers moeten beseffen dat, ondanks dat ze testen op de gekende problematiek, we amper 2.000 van de 20.000 genen die een hond bevat testen. De overige 18.000 genen worden dus niet getest, en zo ontstaan er bepaalde problemen na zoveel jaren inteelt.

Voorbeeld: ergens onderweg in het fokken heeft een pup de foute gen X van mama en papa gekregen. Later wordt met deze pup gefokt en hiervoor wordt er een reu gebruikt van dezelfde lijn als mama of papa, die ook lijder is van het foute gen X. De nakomelingen zijn plots lijder van dit gen, en kan er een ziekte of probleem ontstaan dat men niet eens wist dat het ras het had. Mocht je evenwel de pup die drager is van foute gen X gefokt hebben met een reu die absoluut niet verwant is met dit hondje, dan is de kans dat foute gen X verdubbeld wordt, en er dus dragers en effectieve problemen ontstaan, veel kleiner.

Om nog een beetje wetenschappelijk te klinken, heb ik ook genoteerd hoe het komt dat al deze genetische problemen er zijn binnenin een ras, want ook dat werd uiteraard onderzocht.

Hieruit blijkt dat een genetisch probleem:

- voor 68% recessief is (zie mijn voorbeeld hierboven)

- voor 9% dominant is (ogenaandoening voorbeeld)

- voor 0,8% multifactorieel is (denk aan HD)

- voor 10% gelinkt is

- voor 18% andere factoren

En waarom hebben we al deze genetische problemen gekregen?

Voor 25% is de KMSH/FCI hieraan mee schuldig.

Zij hebben ons rasstandaarden opgelegd, soms te extreem, die ervoor zorgen dat we die standaard zo goed mogelijk willen evenaren. 

Maar 75% van de genetische problemen zijn door “onze” schuld als fokkers.

We hebben een te lage diversiteit, we gebruiken te vaak die populaire winnende reu, we doen aan inteelt om een bepaald type te verkrijgen… De KMSH zal dus erop toezien dat de verwantschap binnenin een raspopulatie wordt beperkt/verkleind. Sommige rassen zijn ronduit slecht bezig, andere dan weer goed.

Momenteel ben je niet verplicht als fokker om rekening te houden met dit verwantschapgegeven. Hou er evenwel mee rekening dat dit naar de toekomst toe wel zo zal zijn.

Pups die geboren worden en waarbij rekening werd gehouden met dit alles, zullen beloond worden (stamboomcategorieën, zie volgend punt).

Fokkers die geen rekening zullen houden met deze maatregelen en gewoon blijven doorfokken met hoge inteelt en verwantschapspercentages, zullen sancties krijgen.

5. Stamboomcategorieën Categorie 3

- Ouders hebben een stamboom

- Er is DNA aanwezig

Categorie 2

- Ouders hebben alle testen van type I ondergaan

- Er is DNA aanwezig

- Beide ouders hebben een stamboom

Categorie 1

- Conformiteit van de standaard werd behaald (later wordt er een gedragstest ook gevraagd!)

- Alle nodige testen

- Stambomen + DNA van ouders

- Fokadviezen werden opgevolgd (dus inteelt% en verwantschaps%)

Pups met cat. 3 stambomen zullen niet lelijker zijn dan anderen. Het is nodig om een duidelijk beeld te scheppen naar de pupkopers toe.

Door de rasfiches hebben zij ook een duidelijk beeld wat er wel of niet getest is bij hun pups. Er is niets mis met pups met cat. 3 stambomen.

De KMSH kan bijvoorbeeld van zijn fokkers verwachten in een bepaald ras om een dure scanner te maken voor een bepaalde ziekte eventueel uit te sluiten.

Men mag de buitenlandse reu (die niet altijd even gemakkelijk aan deze moderne technieken kan door geen faciliteit in het land, of gewoon onbetaalbaar) niet zomaar uitsluiten voor de fok. Deze pups zullen een cat. 3 stamboom hebben, maar kunnen zeer waardevol zijn voor de populatie van het ras. Idem voor reuen in het buitenland die ingevriesd sperma hebben in Europa, of waarvan de reu misschien zelfs al dood is. Die kan geen conformiteit van de standaard voorleggen, of er kan geen “oogtest” voor dekking worden voorgelegd. Ook deze pups krijgen een cat. 3 stamboom. Leuk weetje: Hongarije werkt al jaren met categoriestambomen. Daar is dat geheel normaal en ingeburgerd. Rassen waarbij er minder dan 30 pups per jaar worden geboren, krijgen geen maatregelen.

6. RISH-dagen Iedereen kent “de roze stamboom” wel. Mensen die nu willen fokken met een stamboomloze hond, en toch een stamboom willen verkrijgen, moeten vandaag 2x op show gaan, en allerlei papierwerk aanvragen om een RISH-stamboom te verkrijgen. Deze drempel en formaliteiten zullen drastisch verminderen. De KMSH zal “RISHdagen” organiseren, waar men als eigenaar naar toe kan gaan. Ter plaatse kan worden nagegaan of deze hond de raspopulatie ten goede doet en of hij dus ook aan de rasstandaard voldoet. Er zal meteen ook worden uitgelegd aan de eigenaar waarom hun chihuahua van 12 kg eigenlijk niet echt als chihuahua te kwalificeren valt en of het dan wel en goed idee is om ermee te fokken. Zo worden de honden waarmee nu zonder stamboom wordt gefokt, ook terug “stamboomhonden” en maken ze deel uit van de populatie.

7. Meerdere vaders per nest Waar vroeger een boete werd gegeven aan fokkers die 2 vaders hadden bij 1 nest, is dit ondertussen ook afgeschaft. Je kan zelfs op je KMSH portaal bij je nestaangifte zelfs 2 vaders reeds invullen. Van welk pupje welke vader is, zal zo blijken uit de verplichte DNA onderzoeken.

8. Het KMSH-portaal Ik had het al hierboven gezegd, de fokkers die nog niet bekend zijn met het KMSH portaal, begin er vandaag aan in plaats van morgen. Later zal het zelfs mogelijk zijn om bepaalde DNA testen te “bestellen” via dit portaal. Aangezien iedere DNA van iedere pup wordt afgenomen en bijgehouden door Van Haering, zal er dus bij een bestelling van bijvoorbeeld oogtesten mogelijk zijn met een klik. Na het betalen van de factuur krijgt Van Haering een “opdracht” doorgestuurd om DNA staal Y te onderzoeken naar de rasaandoeningen. Geen dierenartsbezoek meer, geen swabs meer. Voor de KMSH fokker zal er ook een prijsreductie zijn. Meer info volgt na de zomer.

Het zal ook mogelijk zijn om karakteristieken van de gezondheid gewoon “up te loaden”. Het scannen van het bewijs van bv. ECVO oogonderzoek zal dan aan je onlineplatform voor die hond kunnen worden toegevoegd. Deze karakteristieken zullen evenwel pas definitief worden nadat alle rasfiches op punt staan. Ze mikken hiervoor op eind juni. Fokkers krijgen trouwens een mail als hun rasfiche beschikbaar is.

9. Overige mededelingen De HD commissie bestaat nu uit leden van de Faculteit Gent die zelf nooit meer foto’s zullen nemen. De inzending gebeurt anoniem en er wordt gestreefd om het resultaat vlugger te kunnen meedelen aan de fokker. Wie wilt meewerken, kan een laxiteitsfoto evenzeer opsturen naar deze commissie. Deze wordt gratis mee beoordeeld.

Titeren wordt vanaf heden toegelaten op alle wedstrijden en tentoonstellingen.

Wie mag er testen en onderzoeken doen? Elke dierenarts in binnen- en buitenland die vakbekwaam is mag de testen doen.

De Faculteit Gent roept fokkers op om hem te helpen met een studie over “leeftijdsbepaling bij de pups”. Zie hiervoor hun website. De informatie die fokkers doorgeven zullen worden gebundeld om mensen te sensibiliseren de leeftijd te herkennen van hun pup. Dit kan alleen maar goed zijn in onze strijd tegen broodfok.

BESLUIT We moeten allemaal blijven testen, sowieso. We moeten ook stoppen met allemaal naar diezelfde populaire reu te gaan. We moeten beginnen fokken voor een leuk, gezond hondje met een goed karakter, en met die ene beloftevolle pup vanuit het nest op show gaan (in plaats van soms 3 tot 4 pups per nest) Op lange termijn zullen we moeten rekening houden met al deze opgelegde maatregelen willen we onze rashonden binnen 20 jaar nog in stand houden… 

Klik hier voor de pups          Home          Contact           

Wat is er allemaal te lezen op deze site